Nga bashkëpunimi ndërkombëtar te lidhja e arsimit profesional me tregun e punës: CultiVETing përmbyll rrugëtimin e tij me rezultate, përvoja dhe perspektiva të reja për sektorin agro-ushqimor.
Rrjeti Shqiptar për Zhvillimin Rural mirëpriti dhe organizoi në Tiranë Takimin Final të Partnerëve dhe Konferencën Finale të projektit CultiVETing – Cultivating Entrepreneurship in the Agri-Food Sector through VET, duke bashkuar partnerët ndërkombëtarë dhe aktorë të rëndësishëm të arsimit dhe formimit profesional, sektorit agro-ushqimor dhe zhvillimit rural.
Aktivitetet u zhvilluan më 9 dhe 10 nëntor 2026, në bashkëpunim me Universitetin Bujqësor të Tiranës (UBT) dhe organizatat partnere të projektit. Ato shënuan një moment të rëndësishëm përmbyllës të një bashkëpunimi shumëvjeçar, të fokusuar në forcimin e lidhjeve ndërmjet arsimit dhe formimit profesional (AFP), sipërmarrjes dhe nevojave të sektorit agro-ushqimor në Shqipëri dhe Kosovë.
Takimi Final i Partnerëve: vlerësimi i rezultateve dhe perspektiva për qëndrueshmërinë
Më 9 nëntor, ANRD organizoi Takimin Final të Partnerëve të projektit, ku përfaqësuesit e 13 organizatave partnere nga Shqipëria, Kosova, Italia, Greqia, Gjermania dhe Belgjika u mblodhën për të shqyrtuar rezultatet e arritura, përvojat nga zbatimi dhe mësimet e nxjerra gjatë projektit.
Takimi shërbeu si një mundësi për të reflektuar mbi progresin në kuadër të paketave të punës, për të ndarë përvojat e partnerëve dhe për të diskutuar mbi përdorimin dhe qëndrueshmërinë e rezultateve të zhvilluara. Në fokus ishte gjithashtu rëndësia e vijimit të bashkëpunimit ndërmjet institucioneve të AFP-së, bizneseve, universiteteve dhe organizatave që mbështesin zhvillimin e sektorit agro-ushqimor.
Konferenca Finale: rreth 100 pjesëmarrës në dialog për aftësitë dhe sipërmarrjen e së ardhmes
Më 10 nëntor, në ambientet e Universitetit Bujqësor të Tiranës, u zhvillua Konferenca Finale e projektit, me temën “Nga Arsimi dhe Formimi Profesional drejt Sipërmarrjes në Sektorin Agro-Ushqimor: Aftësi, Inovacion dhe Partneritete për të Ardhmen”.
Konferenca mblodhi rreth 100 pjesëmarrës, përfaqësues të institucioneve publike, shkollave dhe institucioneve të arsimit dhe formimit profesional, universiteteve, bizneseve, organizatave të zhvillimit rural, partnerëve të projektit dhe të rinjve nga Shqipëria, Kosova dhe vendet e Bashkimit Evropian.
Koordinatorja e ANRD-së, Evelina Azizaj, hapi konferencën duke theksuar se transformimet në sektorin agro-ushqimor kërkojnë njohuri dhe aftësi të reja, si dhe bashkëpunim më të ngushtë ndërmjet institucioneve të AFP-së, bizneseve, institucioneve publike dhe aktorëve të zhvillimit. Ajo nënvizoi se pikërisht në ndërtimin e këtyre urave të bashkëpunimit qëndron rëndësia e projektit CultiVETing. Ndërsa, Prof. Dr. Erinda Lika, Zëvendësrektore për Shkencën dhe Projektet dhe Koordinatore Institucionale për Erasmus+ në Universitetin Bujqësor të Tiranës, mirëpriti pjesëmarrësit dhe rikonfirmoi gatishmërinë e universitetit për të kontribuar në forcimin e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve arsimore dhe sektorit agro-ushqimor.
Një nga momentet kryesore të konferencës ishte prezantimi i studimit “E ardhmja e punës në sektorin agro-ushqimor: Situata aktuale, boshllëqet dhe prioritetet për arsimin dhe formimin profesional në sektorin agro-ushqimor në Shqipëri dhe Kosovë”, nga Prof. Dr. Etleva Dashi, UBT. Studimi solli një pasqyrë mbi perceptimet e nxënësve, mësuesve dhe bizneseve lidhur me aftësitë që kërkon sektori dhe përgatitjen e të rinjve për tregun e punës.
Ndër gjetjet e prezantuara, 44.2% e nxënësve të përfshirë në studim shprehën interes ose interes të lartë për të krijuar një biznes në sektorin agro-ushqimor, ndërsa vetëm 16.4% kishin marrë pjesë në programe të sipërmarrjes. Gjithashtu, rreth gjysma e nxënësve të anketuar raportuan se kishin pak ose aspak praktika profesionale. Këto gjetje nënvizojnë nevojën për më shumë mundësi të të nxënit praktik, zhvillim të aftësive sipërmarrëse dhe bashkëpunim më të ngushtë ndërmjet shkollave profesionale dhe bizneseve. Gjetjet ofrojnë një pasqyrë orientuese mbi pjesëmarrësit në studim dhe nuk përfaqësojnë statistika kombëtare.
Rezultatet e projektit dhe përvojat nga terreni
Koordinatori i projektit, Julian Francisco Juberias Olmos, nga Shoqata Evropiane e Institucioneve të Formimit Profesional (EVBB), prezantoi rezultatet kryesore dhe mësimet e nxjerra gjatë zbatimit të CultiVETing.
Ndër rezultatet kryesore të projektit përfshihen studimet mbi nevojat për aftësi dhe dy strategjitë kombëtare për Shqipërinë dhe Kosovën; zhvillimi i një programi trajnimi prej 50 orësh, të organizuar në pesë kurse; materiale mësimore për sipërmarrjen dhe aftësitë e gjelbra e digjitale; si dhe aktivitete dialogu, shkëmbimi përvojash dhe mobiliteti ndërkombëtar për nxënësit dhe profesionistët e AFP-së.
Konferenca solli gjithashtu në vëmendje përvojat konkrete të përfituesve dhe aktorëve të përfshirë në projekt, përmes sesionit “Zërat e CultiVETing”. Nxënës, mësues, organizata pritëse dhe përfaqësues të bizneseve ndanë përvojat e tyre nga mobilitetet ndërkombëtare, Trajnimi i Trajnerëve dhe aktivitetet e të nxënit praktik, duke evidentuar vlerën e këtyre përvojave në zhvillimin e aftësive dhe përgatitjen e të rinjve për botën e punës.
Në vijim, paneli “Nga klasa drejt karrierës: Çfarë pret sektori agro-ushqimor nga AFP-ja?” mblodhi përfaqësues të institucioneve të AFP-së, bizneseve, institucioneve publike, rrjeteve të zhvillimit rural dhe universitetit. Diskutimi u përqendrua te nevoja për programe mësimore më të lidhura me kërkesat e tregut, zgjerimi i praktikave profesionale, përfshirja më aktive e bizneseve në procesin e formimit dhe krijimi i mekanizmave të qëndrueshëm të bashkëpunimit ndërmjet arsimit profesional dhe sektorit agro-ushqimor.
Nga rezultatet e projektit drejt bashkëpunimit të qëndrueshëm
Në përmbyllje të konferencës, diskutimet dhe reflektimet e pjesëmarrësve nxorën në pah disa prioritete për vijimësinë e punës së nisur: forcimin e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve të AFP-së dhe bizneseve, mbështetjen e sipërmarrjes së të rinjve, përmirësimin e orientimit dhe këshillimit për karrierën, zgjerimin e mundësive për të nxënit praktik dhe zhvillimin e aftësive të gjelbra e digjitale.
Për ANRD-në, ky bashkëpunim përfaqëson gjithashtu një mundësi për të vijuar lidhjen e aktorëve të arsimit profesional me bizneset, organizatat e zhvillimit rural dhe komunitetet, duke kontribuar në krijimin e mundësive më të mira për të rinjtë dhe në zhvillimin e qëndrueshëm të sektorit agro-ushqimor.
CultiVETing përmbyll një etapë të rëndësishme, por puna për të lidhur arsimin me tregun e punës dhe për të nxitur sipërmarrjen në sektorin agro-ushqimor vazhdon. Sfida e përbashkët është që njohuritë, burimet dhe partneritetet e krijuara të mos mbeten vetëm rezultate projekti, por të shndërrohen në praktika të qëndrueshme dhe mundësi konkrete për të rinjtë, bizneset dhe komunitetet rurale.
Projekti CultiVETing – Cultivating Entrepreneurship in the Agri-Food Sector through VET financohet nga Bashkimi Evropian përmes programit Erasmus+ dhe bashkon 13 organizata partnere nga Shqipëria, Kosova dhe vende të Bashkimit Evropian, me synimin për të forcuar arsimin dhe formimin profesional, sipërmarrjen dhe lidhjet me sektorin agro-ushqimor.















